Rodzaje celów w banku spółdzielczym

W jednym z ostatnich wpisów wskazywałem jak fundamentalne znaczenie ma cel, a także z jakimi konsekwencjami wiąże się brak jasno określonego celu. W tym wpisie będziesz mógł dowiedzieć się kilku podstawowych informacji na temat czterech teorii celów, które nie tylko informują jaka jest przyczyna istnienia banku, ale również wskazują co jest podstawą do określania celów strategicznych, taktycznych i operacyjnych banku.

teorie celow
Teoria celów

Maksymalizacja zysku i teoria finansów firmy

Tradycyjny pogląd na cele banku, jak i teoria finansów firmy, wskazują na maksymalizację zysku jako najważniejszy cel banku. W tych koncepcjach bank nie powinien zajmować się takimi zagadnieniami jak dbałość o zatrudnienie, eliminacja dyskryminacji, ochrona środowiska czy działalność na rzecz społeczeństwa, powinien podporządkować wszystkie swoje działania realizacji celów finansowych (maksymalizacja zysku, maksymalizacja stopy zwrotu z kapitałów własnych (ROE), dbałość o inne wskaźniki).

Menedżerowie dbają tylko o siebie

Zgodnie z tą teorią występuje konflikt w zakresie celów, do jakich dążą właściciele banku i menedżerowie, którzy nim zarządzają. Ze względu na dużą swobodę decyzyjną, a także niedoskonałość mechanizmów kontroli właścicielskiej, działania menedżerów wcale nie muszą prowadzić do realizacji celów członków banku (udziałowców). Mogą natomiast zmierzać do maksymalizacji własnego wynagrodzenia, wzrostu prestiżu, poszerzenia władzy, gwarancji bezpieczeństwa i stabilności zatrudnienia. Wraz ze wzrostem rozmiarów banku, uwydatniają się oportunistyczne zachowania menedżerów, którzy coraz śmielej realizują swoje partykularne cele, wpływając na kształtowanie się wydatków banku. W najbardziej skrajnej sytuacji może to prowadzić do sytuacji patologicznych, o których pisałem już wcześniej.

Kto silniejszy, tego cel na wierzchu

Bank w ujęciu behawioralnym postrzegany jest jako organizacja o charakterze koalicyjnym, koncentrującym grupy ludzi o podobnych celach i interesach. Przy czym cele poszczególnych aliansów mogą być sprzeczne, co prowadzi do tego, że bank zazwyczaj realizuje jednocześnie wiązkę celów takich jak:

  • maksymalizacja zysku,
  • wzrost sprzedaży,
  • wzrost udziału w rynku,
  • wzrost wynagrodzeń,
  • wzrost inwestycji.

W skrajnym przypadku teoria behawioralna może, podobnie jak teoria menadżerska celów, doprowadzić do sytuacji, w której bank zamiast realizować swój podstawowy cel zaczyna się pogrążać w walce pomiędzy różnymi grupami interesów. Tym samym realizuje w danym momencie cel najsilniejszego aliansu.

Jest coś więcej niż tylko zysk

Nie wiem jak Ty, ale ja zauważyłem pewną prawidłowość. Największe osiągnięcia, zwycięstwa i poświęcenia wcale nie są i nie były dokonywane dla zysku. Najczęściej stała i nadal stoi za nimi określona ideologia (wyższy cel), która inspiruje ludzi do dokonywania heroicznych czynów i ponoszenia ofiar ponad miarę. Zauważyli to również specjaliści od zarządzania, organizacji i przywództwa, zresztą wybitni wodzowie wcale nie motywowali swoich podwładnych mirażem pieniędzy, ale właśnie możliwością uczestniczenia w czymś niezwykłym.

Doskonale ujęli to zagadnienie J. Collins i J. I. Porras w Wizjonerskich organizacjach wskazując, że tym czymś jest rdzenna ideologia składająca się z dwóch elementów: rdzennych wartości i głównego celu. Przy czym rdzenne wartości to zbiór niezmiennych zasad, którymi od lat kieruje się dany podmiot (zasad, których nie wolno łamać dla szybkich i nietrwałych korzyści finansowych). Natomiast główny cel (misja) to fundamentalna przyczyna istnienia danej organizacji (wykraczająca poza maksymalizację zysku). Przy czym w literaturze i praktyce biznesowej przyjmuje się, że misja, wartości i wizja (o której jeszcze nie wspominałem w tym wpisie) powinny tworzyć jedną całość. Całość, którą można określić jako rdzenną ideologię. Zależność pomiędzy tymi trzema elementami można ująć w następujący sposób:

„rdzenna ideologia to robienie właściwych rzeczy (wizja), z właściwego powodu (misja) i we właściwy sposób (wartości).”

Zgodni z badaniami przeprowadzonymi przez Panów J. Collinsa i J. I. Porrasa istnieje silna pozytywna zależność pomiędzy kierowaniem się przez przedsiębiorstwo (w tym bank) wyższymi celami, a jego wynikami. Co kładzie tym samym kres poglądowi, że maksymalizacja zysku jest jedynym i najważniejszym celem przedsiębiorstwa i że rzeczywiście prowadzi do maksymalizacji zysku w długiej perspektywie czasu.

Nawigacja
Inline
Inline